Sankcja kredytu darmowego (SKD) to jedno z najważniejszych rozwiązań prawnych mających na celu ochronę konsumenta. Pozwala ono kredytobiorcy na zwrot kapitału pożyczki bez jakichkolwiek odsetek, prowizji czy innych kosztów okołokredytowych, w przypadku, gdy bank naruszy obowiązki informacyjne wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim.

Jakie umowy podlegają pod SKD?

Aby móc skorzystać z sankcji kredytu darmowego, zawarta przez konsumenta umowa musi spełniać konkretne kryteria określone w ustawie o kredycie konsumenckim:

• Status konsumenta: Kredytobiorcą musi być osoba fizyczna zaciągająca zobowiązanie na cele konsumenckie, czyli takie, które nie są związane z działalnością gospodarczą.
• Kwota kredytu: Sankcja dotyczy umów o wartości nie wyższej niż 255.550 zł (lub równowartości tej kwoty w innej walucie).
• Data zawarcia: Umowa musi być zawarta po wejściu w życie obecnej ustawy o kredycie konsumenckim, czyli po 18 grudnia 2011 roku.
• Rodzaj produktu: Dotyczy to kredytów gotówkowych, konsolidacyjnych, a nawet zakupów na raty czy limitów w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym.

Terminy i skutki prawne

Warto pamiętać o tym, że kredytobiorca może skorzystać z sankcji w trakcie trwania umowy lub w ciągu roku od dnia jej wykonania (czyli zazwyczaj od dnia spłaty ostatniej raty).

W rezultacie skutecznego złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego kredyt staje się tzw. „kredytem darmowym”. Oznacza to, że bank musi zwrócić wszystkie pobrane dotychczas odsetki i opłaty, a przyszłe raty będą składać się wyłącznie z czystego kapitału. To ogromna ulga finansowa, która w przypadku dużych kredytów gotówkowych może oznaczać odzyskanie nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Najczęstsze uchybienia – kiedy można podważyć umowę?

Podstawą do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z SKD są istotne braki informacyjne wymienione w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Najczęściej spotykane błędy banków to:

• Błędne wyliczenie RRSO: Jeśli rzeczywista roczna stopa oprocentowania jest podana nieprawidłowo (np. przez nieuwzględnienie wszystkich kosztów), stanowi to rażące naruszenie.
• Brak informacji o kosztach w przypadku spłaty przed terminem: Ustawa wymaga jasnego określenia zasad rozliczenia przy wcześniejszej spłacie.
• Nieprawidłowe określenie stopy oprocentowania: Brak informacji o tym, czy oprocentowanie jest stałe czy zmienne oraz na jakich zasadach może ulec zmianie.
• Pobieranie odsetek od kosztów: Bardzo częsty błąd polegający na kredytowaniu prowizji i naliczaniu od niej odsetek, co jest uznawane przez wiele sądów za niedopuszczalne.